Bỏ qua tới nội dung chính
Cây Đăng Tiêu

Cây Đăng Tiêu

Campsis grandiflora (Thunb.) K.Schum.

Liên hệ để báo giá

Cây đăng tiêu (Campsis grandiflora) là dây leo thân gỗ leo bằng rễ bám, nở chùm hoa kèn cam đỏ trên cành mới, hợp phủ tường rào, cổng và pergola sân thượng nhiều nắng. Liên hệ Sắc Xanh để được tư vấn chọn sản phẩm phù hợp và báo giá theo nhu cầu thực tế.

Thông số chăm sóc

Ánh sáng
NC State xếp nhóm nắng hoàn toàn (từ 6 giờ nắng trực tiếp/ngày), không chịu bóng; chịu tốt nắng chiều hướng Tây, gió và hơi mặn ven biển; chỗ bán râm cây vẫn leo nhưng rất ít hoa
Tưới nước
Tưới đẫm khi mặt đất khô 3–5 cm: cây trồng đất đã bén rễ mùa khô tưới sâu 1–2 lần/tuần, chậu sân thượng thường tưới mỗi sáng; mùa mưa ngưng tưới, chậu phải thoát nước tốt
Kích thước
Dây leo thân gỗ, NC State ghi cao 4–9 m, rộng 1,8–2,7 m; trên tường rào, pergola nhà phố được giữ gọn bằng cắt tỉa hằng năm — hỏi cỡ cây đang có qua Zalo
  • Bảo hành cây trồng
  • Giao nhanh nội thành
  • Tư vấn chọn cây miễn phí

Cây đăng tiêu (lăng tiêu) là dây leo thân gỗ họ Chùm ớt, gốc Đông Á, leo bằng rễ bám ở các mắt thân (ít hơn đăng tiêu Mỹ) và nở từng chùm hoa hình kèn màu cam đỏ, miệng loe 5 thùy, ở đầu những cành mới. Tên khoa học của loài là Campsis grandiflora. Đăng tiêu hợp phủ tường rào, cổng, mặt tiền nhà phố hay pergola sân thượng nhận trọn nắng; NC State Extension (Mỹ) xếp cây vào nhóm nắng hoàn toàn, cần trực tiếp từ 6 giờ nắng mỗi ngày trở lên, và ghi rõ cây không chịu bóng.

Điều ít người biết: cái tên "đăng tiêu" ngoài chợ có thể là ba cây khác nhau. Chi Campsis chỉ có hai loài, đăng tiêu Trung Quốc (Campsis grandiflora) và đăng tiêu Mỹ (Campsis radicans), cộng thêm cây lai giữa hai loài là Campsis × tagliabueana. NC State ghi nhận những cây "trumpet creeper" bán phổ biến ở Mỹ nhiều khả năng là cây lai. Một điều cần biết trước khi mua: với đăng tiêu Trung Quốc, NC State và PFAF đều ghi cây trồng mới có thể mất một thời gian mới ra hoa, nên chọn cây đã từng nở hoa là cách rút ngắn thời gian chờ.

Thông tin nhanh về cây đăng tiêu

  • Tên gọi khác: lăng tiêu, hoa đăng; tiếng Anh là Chinese trumpet creeper hay trumpet vine; tiếng Trung là 凌霄.

  • Tên khoa học: Campsis grandiflora (Thunb.) K.Schum., họ Chùm ớt (Bignoniaceae); tên cũ còn gặp trong sách là Bignonia grandiflora, Tecoma grandiflora.

  • Nguồn gốc: Đông Á; theo Kew POWO, bản địa ở bắc-trung và đông nam Trung Quốc cùng Nhật Bản. Flora of China ghi cây được trồng làm cảnh rộng rãi, kể cả ở Đài Loan, Ấn Độ, Pakistan, Việt Nam.

  • Dạng cây: dây leo thân gỗ, rụng lá ở xứ lạnh, mọc nhanh; NC State ghi cao 4–9 m, rộng 1,8–2,7 m.

  • Cách leo: rễ bám mọc ở mắt thân kết hợp quấn một phần; loài Trung Quốc ít rễ bám hơn đăng tiêu Mỹ nên cần buộc dẫn.

  • Hoa: hình kèn, tràng dài khoảng 5 cm, miệng loe 5 thùy; mỗi chùm khoảng 6–8 hoa ở đầu cành mới.

  • Ánh sáng: từ 6 giờ nắng trực tiếp; chịu tốt nắng chiều, gió và hơi mặn ven biển.

  • Nước: cây trồng đất đã bén rễ khá chịu hạn; cây trong chậu cần tưới đều mùa khô.

  • Độ khó: trung bình; cây dễ sống, phần cần để tâm là cắt tỉa đúng lúc, giữ rễ bám và chồi rễ trong tầm kiểm soát.

  • Lưu ý: mật hoa có thể gây mẩn da ở người nhạy cảm (Wikipedia tiếng Nhật); đeo găng khi cắt tỉa.

  • Giá: tùy tuổi cây, độ dày gốc và cây đã từng ra hoa chưa; nhắn Zalo 0394 107 309 để hỏi giá theo độ dày gốc và việc cây đã ra hoa chưa.

Cây đăng tiêu là cây gì?

Đăng tiêu là cách gọi phổ biến ở Việt Nam của lăng tiêu, tên Hán Việt của 凌霄, nghĩa là vượt lên tầng mây, gợi đúng dáng dây leo vươn cao. Loài Campsis grandiflora thuộc họ Chùm ớt (Bignoniaceae), cùng họ với cây chùm ớt và cây huỳnh liên. Theo Flora of China, cây có hoa từ tháng 5 đến tháng 8 và được trồng làm cảnh rộng rãi.

Chi Campsis gồm hai loài: đăng tiêu Trung Quốc ở Đông Á và đăng tiêu Mỹ (Campsis radicans) ở đông nam nước Mỹ. Giữa thế kỷ 19, hai loài được lai với nhau thành Campsis × tagliabueana (Kew POWO ghi tên là cây lai nhân tạo; nhiều tài liệu viết tagliabuana), tên đặt theo hai nhà vườn người Ý họ Tagliabue; cây lai có hoa dài tới 8 cm, mọc thành chùm thưa 6–12 hoa và được RHS (Hội Làm vườn Hoàng gia Anh) trao danh hiệu Award of Garden Merit (Wikipedia).

Ở Việt Nam, các vựa cây tại TP.HCM rao "cây đăng tiêu" với cả hai tên khoa học: có nơi ghi Campsis grandiflora, có nơi ghi Campsis radicans. Trang này theo cách hiểu lăng tiêu là Campsis grandiflora; muốn đoán cây mình đang có thuộc loài nào, hãy nhìn đài hoa và số lá chét như mô tả ngay dưới đây; cây lai có đặc điểm trung gian nên không phải cây nào cũng phân biệt chắc được. Cách chăm các cây này gần như giống nhau.

Nhận biết cây đăng tiêu qua lá, rễ bám và hoa

  • Thân và rễ bám: dây hóa gỗ, vỏ nâu xám. Ở các mắt thân mọc những chùm rễ bám ngắn giúp cây bám vào tường hay thân cây (Wikipedia tiếng Hàn). NC State mô tả loài Trung Quốc leo bằng rễ bám nhưng quấn một phần, ít rễ hơn đăng tiêu Mỹ; không có giá đỡ, dây bò lan trên mặt đất và ra rễ dọc thân.

  • Lá: lá kép lông chim lẻ, mọc đối. Theo Flora of China, trục lá dài 4–13 cm, mang 7–9 lá chét hình trứng đến trứng thuôn, dài 3–6 cm (có khi tới 9 cm), rộng 1,5–3 cm, nhẵn hai mặt, mép răng cưa, đầu nhọn kéo dài, mỗi bên gân giữa có 6–7 gân phụ.

  • Chùm hoa: chùm ngắn ở đầu cành, cuống chung dài 15–20 cm (Flora of China), mỗi chùm khoảng 6–8 hoa (NC State); chùm hơi rủ xuống.

  • Đài hoa: dấu hiệu đáng tin hơn số lá chét. Đài hình chuông dài khoảng 3 cm, xẻ tới giữa thành 5 thùy nhọn dài khoảng 1,5 cm (Flora of China); đài màu xanh, có gờ dọc nổi rõ (Wikipedia tiếng Trung).

  • Tràng hoa: hình phễu kèn, dài khoảng 5 cm, màu cam đến đỏ cam, họng thường ngả vàng; miệng loe 5 thùy tròn trải phẳng, đường kính khoảng 6–7 cm (Wikipedia tiếng Nhật).

  • Quả: quả nang dài dạng quả đậu, 7,5–12,5 cm theo NC State, khi chín tách ra thả hạt có cánh bay theo gió.

  • Đăng tiêu Mỹ khác ở đâu: lá có 7–13 lá chét (Wikipedia tiếng Anh), nên số lá chét hai loài chồng lấn nhau; hoa nhỏ hơn một chút, đỏ hơn và chùm hoa không rủ (Wikipedia tiếng Hàn); rễ bám nhiều hơn và đâm chồi rễ mạnh hơn (NC State).

Cận cảnh chùm hoa đăng tiêu đầu cành: hoa kèn cam loe 5 thùy, đài xanh hình chuông có gờ xẻ thùy nhọn, cạnh lá kép lông chim răng cưa

Hình minh họa cận cảnh một chùm hoa đăng tiêu ở đầu cành: hoa hình kèn loe 5 thùy màu cam đỏ, đài hoa hình chuông xẻ thùy nhọn và lá kép nhiều lá chét mép răng cưa, những chi tiết giúp phân biệt đăng tiêu với các cây hoa kèn khác.

Phân biệt đăng tiêu với huỳnh liên, chùm ớt và kèn hồng Podranea

  • Huỳnh liên (Tecoma stans), trên web Sắc Xanh là cây hoa chuông vàng: cùng họ và cũng có hoa kèn, nhưng là cây bụi hoặc cây gỗ nhỏ cao tới 10 m, không leo. Hoa vàng tươi dài 3,5–8,5 cm; lá có 3–13 lá chét răng cưa; quả nang hẹp dài tới 25 cm (Wikipedia).

  • Chùm ớt (Pyrostegia venusta): dây leo bằng tua cuốn chẻ ba, không có rễ bám; lá chỉ có 2–3 lá chét dài 4–8 cm. Hoa cam dạng ống hẹp dài 5–9 cm, mọc dày đặc thành chùm, miệng hoa không loe rộng như đăng tiêu; nở từ mùa đông sang mùa xuân (Wikipedia).

  • Podranea ricasoliana (tiếng Anh: pink trumpet vine): dây quấn, không tua, không rễ bám; 5–13 lá chét. Hoa màu hồng hình chuông 5 thùy, tới 7,5 × 7,5 cm, có sọc đỏ trong họng và thơm. Gặp cây được rao là "đăng tiêu" mà hoa hồng có sọc như vậy thì nhiều khả năng là loài này.

Mẹo nhớ nhanh: dây có rễ bám ở mắt, lá kép 7–9 lá chét, hoa kèn cam miệng loe rộng và đài hình chuông xẻ tới giữa là đặc điểm của đăng tiêu Trung Quốc.

Cây đăng tiêu có tác dụng gì?

  • Phủ xanh tường rào, cổng, mặt tiền: NC State xếp cây vào nhóm mọc nhanh; một gốc đủ nắng có thể phủ cả mảng tường rào hay khung cổng sau vài mùa mưa, che bớt nắng rọi thẳng vào tường.

  • Hợp nhà gần biển: NC State ghi cây chịu được điều kiện ven biển và hơi mặn; PFAF cũng ghi cây chịu gió biển, một lợi thế cho nhà ở các vùng ven biển gần TP.HCM.

  • Hút ong bướm: Wikipedia tiếng Hàn ghi đăng tiêu thụ phấn nhờ côn trùng; cây lai Campsis × tagliabueana được ghi nhận thu hút ong, bướm và chim (Wikipedia).

  • Dược liệu cổ truyền: trong y học cổ truyền Trung Hoa, hoa lăng tiêu (lăng tiêu hoa) được dùng với tác dụng hoạt huyết hóa ứ (Wikipedia tiếng Trung); Flora of China ghi hoa được dùng làm thuốc lợi tiểu. Wikipedia tiếng Trung cũng cảnh báo hoa lăng tiêu phơi khô trông giống hoa cà độc dược có độc, từng có hiệu thuốc nhầm lẫn gây ngộ độc. Không tự hái hoa sắc uống; muốn dùng làm thuốc phải hỏi thầy thuốc.

Trồng đăng tiêu ở đâu hợp nhất ở TP.HCM?

Đăng tiêu là cây ưa nắng nóng: PFAF ghi cây cần tường nắng hoặc mùa hè nóng để ra hoa tốt và không sống được trong bóng, NC State ghi cây không chịu bóng. Nắng gắt của TP.HCM vì vậy là lợi thế, miễn chỗ trồng đủ nắng và có khung leo chắc:

  • Tường rào, cổng mặt tiền hướng nắng: vị trí đẹp nhất. Nên làm khung lưới thép hoặc căng cáp cách mặt tường 10–15 cm để dây leo trên khung thay vì bám thẳng vào sơn tường.

  • Pergola sân thượng: chùm hoa nở ở đầu cành, mọc vươn ra ngoài rìa giàn nên nhìn từ xa rất rực rỡ. Sân thượng nhiều gió, cột và mái giàn phải chắc vì dây gỗ già khá nặng.

Không nên trồng đăng tiêu ở ban công có mái che sâu hay nơi dưới 6 giờ nắng; sát mái ngói, máng xối, ống thoát nước, dây điện; hoặc ngay cạnh hồ bơi và lối đi trơn, vì hoa rụng nhiều. Nếu chỉ cần phủ xanh một mảng tường khuất nắng, cây bám tường chịu được bóng như cây vảy ốc sẽ hợp hơn.

Tường rào nhà phố có khung lưới thép, dây đăng tiêu gốc gỗ trồng bồn xi măng leo phủ khung, chùm hoa kèn cam đỏ vươn ra dưới nắng

Hình minh họa một bức tường rào phủ đăng tiêu: dây leo trên khung lưới thép đặt cách mặt tường, chùm hoa cam đỏ mọc ở đầu cành vươn ra ngoài, cho thấy cách giữ tường sạch mà vẫn có mảng hoa dày.

Muốn biết bức tường hay sân thượng nhà mình có đủ nắng cho đăng tiêu ra hoa không, bạn chỉ cần chụp ảnh vị trí lúc khoảng 14 giờ và gửi qua Zalo 0394 107 309; kỹ sư cảnh quan của Sắc Xanh sẽ góp ý kiểu khung và cỡ chậu.

Phấn hoa đăng tiêu có làm mù mắt không?

Đó là lời đồn không đúng. Lời đồn "phấn hoa đăng tiêu rơi vào mắt gây mù" lưu truyền ở nhiều nước Á Đông. Wikipedia tiếng Nhật gọi đây là mê tín, nguồn gốc không rõ; Wikipedia tiếng Hàn khẳng định thông tin này không đúng, vì đăng tiêu là hoa thụ phấn nhờ côn trùng chứ không nhờ gió nên phấn khó bay theo gió, và phấn dính thẳng vào mắt cũng không nguy hiểm tới mức gây mù.

Dù vậy, đăng tiêu không hoàn toàn vô hại:

  • Wikipedia tiếng Nhật ghi mật hoa có chứa lapachol, độc tính yếu, không tới mức dễ gây mù; tiếp xúc có thể nổi mẩn da, dính vào mắt có thể gây viêm.

  • Với loài anh em đăng tiêu Mỹ, NC State xếp mức độc thấp khi ăn phải, nhựa có thể gây kích ứng da nhẹ, chạm lá có thể đỏ và ngứa; Wikipedia ghi thêm hoa và lá có thể gây sưng, viêm da tiếp xúc. Tên dân gian "cow-itch" (dây làm bò ngứa) của loài này xuất phát từ đó. PFAF ghi nhận vài ca viêm da sau khi cầm lá. Riêng đăng tiêu Trung Quốc, PFAF ghi "chưa biết có nguy hại", nên đeo găng chủ yếu là phòng xa.

Cách phòng đơn giản: đeo găng và mặc áo dài tay khi cắt tỉa, không dụi mắt khi tay còn dính nhựa, phấn hay mật hoa, rửa tay bằng xà phòng sau khi làm vườn. Nếu lỡ dính vào mắt, rửa ngay bằng nhiều nước sạch; còn đỏ, đau hoặc nhìn mờ thì nên đi khám. Dặn trẻ nhỏ không hái hoa mút mật.

Ý nghĩa tên gọi đăng tiêu và quan niệm phong thủy

Tên lăng tiêu, "vượt lên tầng mây", gắn với dáng dây leo bám tường vươn cao không ngừng, nên trong quan niệm dân gian cây thường được xem là biểu tượng của ý chí vươn lên và sự bền bỉ. Màu hoa cam đỏ rực trong nắng hè cũng là lý do nhiều gia đình chọn đăng tiêu phủ cổng như một lời chào rực rỡ. Đây là ý nghĩa văn hóa để tham khảo, không phải lời hứa về công danh hay tài lộc.

Cây đăng tiêu hợp mệnh gì, tuổi gì?

Theo cách phối màu ngũ hành dân gian, sắc cam đỏ của hoa đăng tiêu thuộc hành Hỏa. Cây vì vậy thường được gợi ý cho người mệnh Hỏa (ví dụ sinh năm âm lịch 1964, 1965, 1978, 1979) và người mệnh Thổ nhờ Hỏa sinh Thổ (ví dụ 1960, 1961). Nếu cây nhà bạn là giống hoa vàng, sắc vàng thiên về hành Thổ. Ngũ hành chỉ là một gợi ý; bức tường đủ 6 giờ nắng và một lịch cắt tỉa đều đặn mới quyết định giàn đăng tiêu có rực rỡ hay không.

Cách trồng cây đăng tiêu

Ở TP.HCM, trồng xuống đất thuận lợi nhất vào đầu mùa mưa (tháng 5–6); trồng chậu thì có thể trồng quanh năm nếu chủ động tưới.

  1. Chọn cây đã từng ra hoa. NC State và PFAF đều lưu ý đăng tiêu trồng mới có thể mất một thời gian (vài năm theo PFAF) mới nở; cây chiết hoặc cây lâu năm có gốc to, đã ra hoa ở vườn giúp rút ngắn thời gian chờ.

  1. Dựng khung trước. Đăng tiêu Trung Quốc ít rễ bám, nên dù cây có bám được tường vẫn cần khung lưới thép, cáp căng hoặc giàn sắt. NC State (trang đăng tiêu Mỹ) lưu ý cây trưởng thành khá nặng, cần giá đỡ chắc chắn.

  1. Chọn chậu hoặc bồn đủ lớn. Chọn chậu hoặc bồn rộng, sâu khoảng 50 cm trở lên và có lỗ thoát nước. Trồng trong chậu hay bồn xây cũng là cách hữu hiệu để hạn chế chồi rễ lan ra sân.

  1. Không cần đất quá màu mỡ. NC State ghi cây chịu được đất chua, trung tính lẫn kiềm, và đâm chồi rễ mạnh hơn khi đất quá giàu dinh dưỡng. Gợi ý: 6 phần đất thịt hoặc đất vườn, 2 phần cát xây dựng hoặc đá perlite, 2 phần phân hữu cơ hoai; đặt bầu ngang mặt đất, nén chặt, tưới đẫm.

  1. Buộc dẫn và bấm ngọn. Buộc lỏng dây chính vào khung; khi dây cao khoảng 1 m, bấm ngọn để cây đâm thêm nhánh. Hoa đăng tiêu nở ở đầu cành mới (NC State), nên càng nhiều nhánh khỏe thì càng nhiều chùm hoa.

Trồng xuống đất thì đặt gốc cách chân tường 30–40 cm cho rễ không đội nền móng; nếu gần lối đi lát gạch, có thể chôn tấm chắn rễ quanh hố trồng. NC State gợi ý trồng đăng tiêu Mỹ cạnh nền bê tông hoặc khu cắt cỏ được để dễ diệt chồi rễ.

Nhân giống đăng tiêu tại nhà

  • Giâm cành: PFAF hướng dẫn dùng đoạn cành gần già dài 7–10 cm; cành ra rễ chậm nhưng tỷ lệ thành công khá.

  • Giâm rễ và tách chồi rễ: NC State và PFAF đều ghi đăng tiêu nhân được bằng đoạn rễ (PFAF dùng đoạn dài khoảng 5 cm); chồi mọc từ rễ quanh gốc có thể đào tách cả rễ đem trồng.

  • Ép cành: PFAF ghi cây hay tự ra rễ khi cành chạm đất; vùi một đoạn dây xuống chậu đất bên cạnh, khi có rễ thì cắt rời.

  • Gieo hạt: PFAF cho biết hạt cần xử lý lạnh khoảng 2 tháng ở 5°C mới nảy mầm tốt, và chi này lai tự do nên cây gieo hạt có thể không giống cây mẹ. Vì vậy, người trồng ở TP.HCM hầu như không gieo hạt.

Chăm sóc cây đăng tiêu theo mùa ở TP.HCM

Mùa khô (tháng 12–4): tưới sâu và tỉa chính vào cuối mùa

Cây đăng tiêu trồng đất đã bén rễ chỉ cần tưới đẫm và sâu 1–2 lần mỗi tuần; cây trong chậu trên sân thượng thường phải tưới mỗi sáng. Tưới sâu, thưa giúp rễ ăn xuống, cây chịu hạn tốt hơn tưới nhấp nhá mỗi ngày một ít.

Cuối mùa khô, khoảng tháng 2–3, là thời điểm tỉa chính trong năm. Vì hoa nở trên cành mới (NC State), tỉa vào mùa xuân là lúc phù hợp; PFAF khuyên tỉa theo kiểu tỉa nho: giữ lại khung dây chính, cắt ngắn các cành bên đã ra hoa năm trước chỉ còn vài mắt. Khi mưa về, mỗi mắt bật ra một cành mới khỏe, và đó chính là nơi chùm hoa sẽ xuất hiện.

Mùa mưa (tháng 5–11): mùa ra hoa, giữ dây trong khung

  • Bón phân đúng lúc: khi cành mới dài và bắt đầu thấy nụ ở đầu cành, bổ sung phân giàu lân và kali; tránh bón nhiều đạm vì cây sẽ chỉ ra lá và chồi rễ.

  • Cắt chùm hoa tàn: NC State ghi bỏ hoa tàn giúp cây dồn sức cho hoa thay vì nuôi quả. Cắt chùm tàn về tới cặp lá khỏe gần nhất để kích cành mới cho đợt hoa sau.

  • Kiểm soát dây và rễ bám: mưa đều làm dây vươn rất nhanh; mỗi 3–4 tuần gỡ dây đang bám vào ngói, máng xối, khe cửa và cắt chồi rễ mọc quanh gốc.

  • Dọn hoa rụng: trên sân thượng, hoa rụng dồn vào phễu thu nước có thể gây tắc, ứ nước khi mưa lớn.

Cắt tỉa đăng tiêu để gọn mà vẫn nhiều hoa

  • Giữ 2–4 dây chính làm khung, tỉa bỏ các dây già quá dày, nặng, khô hoặc mọc chồng chéo.

  • Cành bên rút ngắn còn vài mắt vào cuối mùa khô; sau mỗi đợt hoa chỉ tỉa nhẹ chùm tàn.

  • Không cắt trụi cành mới vào giữa mùa mưa khi cây đang chuẩn bị ra nụ.

  • Wikipedia lưu ý dây đăng tiêu Mỹ có thể làm hư hại kết cấu nâng đỡ khi thân hóa gỗ to; tỉa thưa đều đặn giúp khung không quá tải.

Nếu không có thời gian leo thang tỉa giàn mỗi năm, dịch vụ thi công vườn sân thượng của Sắc Xanh có thể lo từ khâu dựng khung, chọn cây tới chăm sóc sau bàn giao.

Vì sao đăng tiêu không ra hoa? Những lỗi hay gặp

  • Cây còn non: cây trồng từ cành nhỏ hoặc từ hạt có thể mất vài năm mới nở (NC State, PFAF). Kiên nhẫn, hoặc chọn cây đã từng ra hoa ngay từ đầu.

  • Thiếu nắng: dưới 6 giờ nắng trực tiếp, cây vẫn leo nhưng rất ít hoa. Chuyển chậu ra chỗ nắng hoặc tỉa bớt tán cây che bóng.

  • Đất quá màu, bón nhiều đạm: lá xanh um, chồi rễ mọc khắp gốc nhưng không có nụ. Ngưng phân đạm, chuyển sang phân lân, kali.

  • Tỉa sai thời điểm: cắt sạch cành mới khi cây đang chuẩn bị ra hoa. Dời việc tỉa chính về cuối mùa khô.

  • Hoa chỉ nở trên đỉnh tường, phía dưới trơ dây: để dây lao thẳng lên mà không bấm ngọn, kéo ngang. Bấm ngọn, buộc dây xiên hoặc ngang và cắt vài dây già sát gốc để kích chồi mới từ dưới.

  • Nụ rụng hàng loạt: chậu khô kiệt giữa mùa nắng hoặc rệp chích hút nụ. Tưới đều, kiểm tra mặt dưới nụ và đọt non.

Sâu bệnh thường gặp trên cây đăng tiêu

NC State Extension ghi nhận cả đăng tiêu Trung Quốc lẫn đăng tiêu Mỹ không có sâu bệnh nghiêm trọng. Dưới đây là những sinh vật gây hại phổ biến trên cây cảnh leo ở thành phố, chưa có tài liệu nêu riêng cho đăng tiêu:

  • Rệp muội: bám dày đọt non và nụ hoa, làm nụ biến dạng, rụng sớm. Xịt nước mạnh, phun xà phòng nông nghiệp hoặc dầu neem lúc chiều mát.

  • Nhện đỏ mùa khô: lá lốm đốm bạc rồi vàng; tài liệu Pest Notes của Đại học California (Godfrey, 2011) cho biết nhện gây hại nặng nhất khi nóng, nhiều bụi và cây thiếu nước. Tưới đủ, xịt rửa mặt dưới lá, tránh thuốc trừ sâu phổ rộng vì dễ làm nhện bùng phát.

  • Rệp sáp, rệp vảy: bám cành gỗ và cuống lá, kéo theo muội đen. Cạo bỏ, lau cồn, phun dầu khoáng nông nghiệp.

  • Kiến bu đài hoa: ở đăng tiêu Mỹ, Wikipedia ghi nhận kiến, ruồi và ong nhỏ đến hút mật từ tuyến mật nằm ngoài hoa. Thấy kiến mà không thấy rệp thì chưa phải sâu bệnh, không cần phun thuốc.

Khi xử lý sâu bệnh hay cắt tỉa, nhớ đeo găng và kính vì mật hoa có thể gây mẩn da, dính vào mắt có thể gây viêm.

Mua cây đăng tiêu ở đâu, giá bao nhiêu?

Giá cây đăng tiêu phụ thuộc vào cây giâm hay cây chiết, tuổi cây và độ to của gốc, chiều dài dây, số nhánh, cây đã từng ra hoa chưa, màu hoa, trồng bầu hay chậu đẹp, và có cần làm khung leo đi kèm không. Cây lâu năm đã nở hoa đắt hơn cây giâm nhỏ nhưng tiết kiệm được nhiều năm chờ đợi.

Ở Sắc Xanh Garden, bạn chỉ cần nhắn Zalo 0394 107 309 để nhận ảnh cây đăng tiêu thật đang có ở vườn, kèm báo giá và gợi ý cỡ chậu, kiểu khung theo đúng bức tường hay sân thượng nhà mình. Vườn giao và kê đặt trong ngày cho khách nội thành TP.HCM, đóng gói chống sốc khi gửi tỉnh lân cận, bảo hành cây và đồng hành tới khi cây bén rễ. Với công trình cần dựng giàn, căng lưới thép hay làm cả vườn sân thượng, Sắc Xanh nhận khảo sát và báo giá miễn phí.

Đăng tiêu chưa hợp với góc nhà bạn? Một dây leo hoa rủ ưa nắng sáng như cây móng cọp, một loài chịu nắng chiều bền bỉ như hoa giấy, hay cây bám tường chịu bóng như cây thường xuân đều là lựa chọn đáng cân nhắc; xem thêm danh mục cây hoa và danh mục cây ban công của vườn.

Câu hỏi thường gặp

Hoa đăng tiêu nở vào mùa nào?
Ở vùng bản địa, Flora of China ghi đăng tiêu nở tháng 5–8, NC State ghi tháng 6–8 và luôn nở trên cành mới. Ở TP.HCM không có mùa đông, nên muốn hoa rộ trong mùa mưa thì tỉa chính vào cuối mùa khô (khoảng tháng 2–3) để cây bật cành mới khi mưa về.
Phấn hoa đăng tiêu có làm mù mắt không?
Đó là lời đồn không đúng: Wikipedia tiếng Nhật gọi đây là mê tín, Wikipedia tiếng Hàn giải thích hoa thụ phấn nhờ côn trùng nên phấn khó bay theo gió. Tuy vậy, mật hoa có lapachol độc tính yếu, tiếp xúc có thể gây mẩn da, nên đeo găng khi tỉa và đừng dụi mắt khi tay còn dính phấn, mật.
Trồng đăng tiêu bao lâu thì ra hoa?
NC State và PFAF đều lưu ý đăng tiêu trồng mới có thể mất một thời gian (vài năm theo PFAF) mới nở, nhất là cây gieo hạt hoặc cành giâm nhỏ. Muốn có hoa sớm, nên mua cây chiết hoặc cây lâu năm đã từng ra hoa ở vườn và trồng ở chỗ có từ 6 giờ nắng mỗi ngày.
Rễ đăng tiêu có làm hỏng tường không?
Rễ bám ở mắt thân giúp dây bám vào mặt tường, và dây hóa gỗ ngày càng to, nặng; Wikipedia ghi đăng tiêu Mỹ có thể làm hư hại kết cấu nâng đỡ. An toàn nhất là cho cây leo trên khung lưới thép cách tường 10–15 cm và không để dây chui vào ngói, máng xối.
Trồng đăng tiêu trong chậu được không?
Được, và trồng chậu còn giúp hạn chế chồi rễ mọc lan, điều NC State lưu ý dễ xảy ra khi đăng tiêu trồng trong đất giàu dinh dưỡng. Nên dùng chậu đường kính và sâu từ khoảng 50 cm, có lỗ thoát nước, kèm khung leo chắc.
Đăng tiêu và huỳnh liên khác nhau thế nào?
Cả hai cùng họ Chùm ớt và có hoa kèn, nhưng huỳnh liên (Tecoma stans) là cây bụi hoặc cây gỗ nhỏ, hoa vàng tươi, không leo. Đăng tiêu là dây leo có rễ bám, hoa cam đỏ miệng loe rộng 6–7 cm và đài hoa hình chuông xẻ thùy nhọn.
Mua đăng tiêu ở TP.HCM có giao và làm khung leo giúp không?
Sắc Xanh Garden gửi ảnh cây thật và báo giá qua Zalo 0394 107 309, giao và kê đặt trong ngày nội thành TP.HCM, đóng gói chống sốc cho tỉnh lân cận. Nếu cần căng lưới thép, dựng pergola hay làm cả vườn sân thượng, vườn khảo sát và báo giá miễn phí.

Gợi ý cho bạn

Sản phẩm liên quan

Xem tất cả cây cảnh
Cây Bảy Sắc Cầu Vồng

Cây Bảy Sắc Cầu Vồng

Dễ

Cây bảy sắc cầu vồng (Tradescantia spathacea 'Tricolor') là dạng lá sọc xanh – kem – hồng, mặt dưới tím của cây lẻ bạn; bụi thấp chịu hạn, hợp chậu ban công nắng sáng và viền bồn.

Ánh sáng: Nắng sáng 3–4 tiếng hoặc sáng mạnh qua lưới che; tránh nắng chiều gắt chiếu thẳng
Tưới nước: Ít: tưới khi 2,5–5 cm đất mặt khô (mùa khô chậu nhỏ khoảng 2–3 ngày/lần); kỵ úng, tránh đọng nước trong nõn
Kích thước: Bụi thấp trong bầu nhựa, cao khoảng 40–50 cm tính cả bầu, tán xòe 35–45 cm — hỏi size đang có qua Zalo
Liên hệ