Alocasia Regal Shield (Tai Voi Lai)

Alocasia Regal Shield (tai voi lai) là giống ráy lai giữa Alocasia odora và Alocasia reginula 'Black Velvet', nổi bật với những chiếc lá lớn hình khiên màu xanh sẫm gần đen, gân lá sáng màu nổi rõ, mặt dưới thường ánh tím đỏ. Cây thừa hưởng màu lá ấn tượng từ "cha" Black Velvet và sức sống, dáng đứng từ "mẹ" Alocasia odora, nên khỏe và dễ trồng hơn nhiều loại Alocasia khác – hợp phòng khách sáng, sảnh, văn phòng hay ban công có mái che. Như mọi Alocasia, cây chứa tinh thể canxi oxalat nên cần đặt xa trẻ nhỏ, chó mèo. Sắc Xanh Garden giao Regal Shield trong ngày ở nội thành TP.HCM; nhắn Zalo 0394 107 309 để xem ảnh cây đang có.

• Tên gọi: Alocasia 'Regal Shields' (thường viết Regal Shield); ở Việt Nam gọi là tai voi lai; tên khác: Alocasia 'Reginora'.

• Bố mẹ: Alocasia odora (cây mẹ) × Alocasia reginula 'Black Velvet' (cây cha); họ Ráy (Araceae).

• Người lai tạo: LariAnn Garner (Aroidia Research, Florida, Mỹ); lai năm 2007, được cấp bằng sáng chế giống cây trồng tại Mỹ (US Plant Patent PP27,050).

• Kích thước: chậu trong nhà thường 0,6–1,2 m; trưởng thành có thể cao khoảng 1,5 m.

• Ánh sáng: sáng gián tiếp mạnh đến nắng nhẹ buổi sáng.

• Độ khó: trung bình – dễ hơn đa số Alocasia lá màu.

• Độc tính: chứa canxi oxalat, độc với người và chó mèo khi nhai phải.

Alocasia Regal Shield là cây gì?

Theo hồ sơ bằng sáng chế giống cây trồng tại Mỹ (USPP27050), 'Regal Shields' ra đời từ phép lai năm 2007 giữa một cây Alocasia odora làm mẹ và một cây Alocasia reginula làm cha; cây được chọn ra như một cá thể độc đáo trong đàn cây con và đặt tên bởi nhà lai tạo LariAnn Garner. Hồ sơ mô tả đây là cây nhiệt đới dùng được cả trồng cảnh quan lẫn trồng chậu.

Hai cây bố mẹ rất khác nhau:

• Alocasia odora: loài ráy lá xanh khổng lồ phân bố rộng ở châu Á; theo hồ sơ sáng chế, cây mẹ xanh hoàn toàn, lớn hơn và lá mỏng hơn Regal Shield.

• Alocasia reginula 'Black Velvet': loài ráy nhỏ lá nhung đen gân bạc (xem Alocasia Black Velvet); cây cha nhỏ hơn, lá dày hơn, khó trồng hơn và kém chịu lạnh.

Vườn thực vật Chicago (Chicago Botanic Garden) tóm gọn: Regal Shield lấy màu lá ấn tượng từ Black Velvet, còn dáng mọc đứng và khả năng chịu lạnh tốt hơn từ Alocasia odora. Trang chuyên về chi Ráy Aroidpedia xem đây là ví dụ tiêu biểu của "ưu thế lai" – cây lai khỏe vượt trội so với bố mẹ.

Nhận biết Alocasia Regal Shield

• Lá: lớn, hình tim đến hình khiên, dày và bền; mặt trên xanh sẫm gần đen, hơi bóng; RHS mô tả lá có gân nổi rõ màu xanh nhạt hơn nền lá.

• Mặt dưới lá: thường ánh tím đỏ, nhìn rõ khi lá non mở hoặc khi đặt cây ngược sáng.

• Cuống lá: dài, mập, mọc thẳng đứng từ thân củ, đưa lá xòe ra như những tấm khiên.

• Dáng cây: mọc thành bụi đứng, cây lâu năm hình thành thân ngắn; theo RHS, cây sống lâu năm nhờ thân rễ (thân củ).

• Hoa: mo hoa dạng ráy, ít gặp khi trồng chậu trong nhà.

So sánh Regal Shield với các Alocasia quen thuộc

• So với Black Velvet: Regal Shield to hơn nhiều, dễ trồng hơn; lá không có mặt nhung đen dày như Black Velvet nhưng vẫn giữ tông sẫm và gân sáng.

• So với Alocasia odora: Regal Shield nhỏ gọn hơn, lá sẫm màu và dày hơn.

• So với Alocasia zebrina: zebrina nổi bật ở cuống lá vằn, lá xanh tươi; Regal Shield nổi bật ở phiến lá sẫm màu và kích thước lớn.

• Biến thể: Aroidpedia ghi nhận 'Grim Reaper' là một dạng đột biến của Regal Shield.

Đặt Alocasia Regal Shield ở đâu?

• Trong nhà: cạnh cửa sổ lớn, cửa kính, sảnh nhiều sáng – lá to, màu sẫm đẹp.

• Văn phòng, showroom, quán cà phê: chậu lớn đặt góc sảnh tạo điểm nhấn nhiệt đới.

• Ngoài trời: ban công, hiên có mái che, góc sân vườn có bóng râm một phần; tránh nắng trưa, nắng chiều gắt.

• Tránh: góc phòng tối (cuống vươn dài, lá nhỏ, nhạt màu), ngay trước luồng gió máy lạnh, nơi gió mạnh làm rách lá.

• Chừa chỗ: lá xòe rộng, cây cần không gian quanh chậu.

Hình minh họa: Alocasia Regal Shield trong chậu lớn ở hiên nhà có mái che – vị trí có bóng râm một phần rất hợp với cây.

TP.HCM ấm quanh năm nên cây gần như phát triển liên tục; chỉ cần giữ đủ sáng và độ ẩm.

Tưới nước, đất trồng và bón phân

• Đất: tơi, giàu mùn, thoát nước tốt – đất sạch trộn xơ dừa, vỏ thông, đá perlite và một ít phân hữu cơ hoai.

• Chậu: có lỗ thoát nước, đáy rộng để cây nặng tán không bị nghiêng đổ.

• Tưới: khi 3–5 cm đất mặt đã khô thì tưới đẫm, đổ nước đọng ở đĩa lót; không để đất sũng nước lâu ngày.

• Mùa khô (khoảng tháng 12 đến tháng 4): lá to thoát hơi nước nhiều, cây ngoài trời khát nhanh – kiểm tra đất thường hơn.

• Mùa mưa (khoảng tháng 5 đến tháng 11) và phòng máy lạnh: giãn lịch tưới.

• Độ ẩm: không khí quá khô làm mép lá cháy nâu và dễ có nhện đỏ; đặt nhiều chậu cây gần nhau hoặc dùng máy tạo ẩm trong phòng máy lạnh.

• Bón phân: phân hòa tan cân đối pha loãng khoảng mỗi tháng một lần khi cây đang ra lá mới.

Lỗi thường gặp khi chăm Regal Shield

• Lá già nhất vàng dần khi lá mới ra: chu kỳ tự nhiên, cắt sát gốc khi lá úa hẳn.

• Nhiều lá vàng, gốc mềm, đất có mùi: tưới thừa gây thối rễ – xem cây bị úng rễ, thối rễ.

• Lá rũ: thiếu nước, vừa đổi chỗ, vừa thay chậu hoặc gió máy lạnh thổi thẳng.

• Mép lá cháy nâu: không khí khô, nắng gắt hoặc tưới thất thường (xem cây bị cháy lá).

• Chấm li ti nhạt màu trên lá, mặt dưới có tơ mịn: nhện đỏ – xem cách trị rệp sáp, nhện đỏ.

• Cuống vươn dài, lá nhỏ dần: thiếu sáng.

Xem thêm: cây cảnh bị vàng lá.

Nhân giống Alocasia Regal Shield

Regal Shield là giống lai; theo Aroidpedia, cây hầu như bất thụ nên không nhân bằng hạt. Cách nhân phổ biến:

• Tách cây con, củ con: khi thay chậu, tách các cây con, củ con mọc quanh gốc, trồng vào giá thể tơi, hơi ẩm, đặt chỗ sáng gián tiếp.

• Nuôi cấy mô: cách các vườn ươm dùng để sản xuất số lượng lớn cây đồng đều.

Nhớ đeo găng khi tách cây và rửa tay sau khi làm (xem cách thay chậu cho cây cảnh).

Alocasia Regal Shield có độc không?

Có. Như các loài Alocasia khác, Regal Shield chứa tinh thể canxi oxalat; ASPCA (Hiệp hội Phòng chống Ngược đãi Động vật Hoa Kỳ) xếp nhóm tai voi (Alocasia) vào các cây chứa canxi oxalat không tan, độc với chó mèo. Nhai phải lá, cuống có thể gây đau rát, sưng miệng, chảy dãi, nôn. Vì vậy:

• Đặt cây xa tầm với của trẻ nhỏ, chó mèo (xem cây cảnh an toàn cho chó mèo).

• Đeo găng khi cắt lá, tách cây; rửa tay sau khi chăm cây.

Gợi ý phối cảnh và làm quà

Lá to tông sẫm của Regal Shield tạo điểm nhấn mạnh cho không gian hiện đại, tối giản hay nhiệt đới. Đặt cạnh các cây lá xanh sáng như trầu bà cánh phượng, Monstera hay cây lá màu như môn kiểng Caladium để làm nổi màu lá. Chậu lớn hợp làm quà khai trương văn phòng, quán cà phê; chậu vừa hợp quà tân gia cho người thích cây lá độc đáo.

Mua Alocasia Regal Shield ở TP.HCM tại Sắc Xanh Garden

Khi chọn cây, nên xem: lá dày, màu sẫm đều, gân sáng rõ; không rách, không cháy mép; mặt dưới lá không có rệp, tơ nhện; gốc chắc, có lá non đang nhú; đất không sũng nước.

Tại Sắc Xanh Garden:

• Nhắn Zalo 0394 107 309 để nhận ảnh chụp thật, chọn cỡ cây và chậu.

• Giao trong ngày ở nội thành TP.HCM; gửi tỉnh có đóng gói chống sốc.

• Bảo hành cây trồng và hướng dẫn chăm đến khi cây quen chỗ mới.

• Văn phòng, showroom muốn phủ xanh theo tháng: xem dịch vụ cho thuê cây văn phòng.

Giá Alocasia Regal Shield tùy cỡ cây và chậu – nhắn Zalo hoặc gọi 0394 107 309 để được báo giá. Xem thêm cây trong nhà, cây văn phòng và cây ban công.

Nguồn tham khảo: Bằng sáng chế giống cây trồng Mỹ USPP27050 (Alocasia plant named 'Regal Shields'); International Aroid Society – Aroid Cultivars; RHS (Alocasia 'Regal Shields'); Chicago Botanic Garden; Aroidpedia; ASPCA (cây chứa canxi oxalat không tan).