Trầu Bà Công Chúa Hồng

Trầu bà công chúa hồng (Philodendron erubescens 'Pink Princess') là giống trầu bà lá đốm nổi tiếng nhất trong giới chơi cây lá: lá hình tim màu xanh sẫm gần đen, loang những mảng hồng phấn không đều, cuống và thân ánh đỏ tía – mỗi lá một kiểu, không lá nào giống lá nào. Màu hồng là dạng khảm không ổn định, nên muốn cây giữ màu cần sáng gián tiếp mạnh, giá thể thoáng, cọc cho cây leo và biết cắt tỉa đúng lúc. Như các loài Philodendron, cây chứa tinh thể canxi oxalat nên cần để xa trẻ nhỏ, chó mèo. Sắc Xanh Garden gửi ảnh thật từng cây và giao trong ngày ở nội thành TP.HCM; nhắn Zalo 0394 107 309 để chọn cây.

• Tên gọi khác: trầu bà hồng, Pink Princess, PPP (Pink Princess Philodendron).

• Tên khoa học: Philodendron erubescens 'Pink Princess'; họ Ráy (Araceae). Erubescens trong tiếng Latin nghĩa là "ửng hồng".

• Nguồn gốc: loài gốc P. erubescens là cây leo bản địa Colombia; giống 'Pink Princess' là cây trồng chọn lọc, không có ngoài tự nhiên.

• Kích thước: chậu bàn, kệ thường 20–50 cm; leo cọc có thể cao khoảng 1,2 m.

• Ánh sáng: sáng gián tiếp mạnh, nắng sáng nhẹ qua cửa sổ.

• Độ khó: cần chú ý – chủ yếu ở khâu giữ màu hồng.

Trầu bà công chúa hồng là cây gì?

'Pink Princess' là một giống (cultivar) của Philodendron erubescens – loài trầu bà leo có cuống đỏ, lá non ửng đỏ. Nguồn gốc chính xác của giống này vẫn còn bàn cãi: có giả thuyết cho rằng đây là một đột biến tự nhiên của P. erubescens, giả thuyết khác cho rằng đây là cây lai do giới vườn ươm ở Florida (Mỹ) tạo ra khoảng những năm 1960–1970.

Điều làm nên giá trị của cây là kiểu lá khảm (chimera): trên cùng một lá có cả mô xanh và mô thiếu diệp lục. Mô thiếu diệp lục để lộ sắc tố hồng; vì phân bố mô là ngẫu nhiên nên mỗi lá có hoa văn riêng, có lá loang ít, có lá hồng gần hết – và cây cũng có thể "hồi xanh" ra lá không còn hồng.

Nhận biết trầu bà công chúa hồng

• Lá: hình tim thuôn, bóng; nền xanh sẫm, tím đen; mảng hồng phấn loang ngẫu nhiên, đôi khi kèm vệt trắng kem.

• Lá non: thường ánh đỏ tía hoặc hồng khi mới mở, màu nền sẫm dần khi lá già.

• Cuống lá, thân: đỏ tía, có thể có sọc hồng; mắt thân mọc rễ khí.

• Dáng: cây leo bán phụ sinh; trồng chậu cần cọc xơ dừa hoặc cọc rêu để cây leo, lá to dần.

• Các dạng hay gặp: loang mảng lớn (phổ biến nhất), loang cẩm thạch li ti (marble); các tên như 'Black Cherry' là tên thương mại chưa đăng ký chính thức.

Vì sao lá hồng lại xanh lại – và cách giữ màu hồng

Theo Epic Gardening, ánh sáng là yếu tố quan trọng nhất để Pink Princess tiếp tục ra lá đốm; thiếu sáng, cây có xu hướng ra lá xanh để quang hợp nhiều hơn. Cách giữ màu:

• Đủ sáng: đặt gần cửa sổ sáng, có nắng sáng nhẹ vài giờ; tránh nắng trưa gắt làm cháy mảng hồng.

• Cắt tỉa đúng chỗ: nếu cây ra liên tiếp nhiều lá xanh, quan sát thân, cắt ngọn xuống ngay trên mắt (đốt) cuối cùng còn lá có màu hồng – chồi mới mọc từ mắt đó có cơ hội ra lá đốm. Việc khôi phục có thể mất nhiều tháng.

• Giữ cây khỏe: cây bị stress (úng, thiếu dinh dưỡng, đổi chỗ liên tục) dễ ra lá xấu.

• Đừng mong lá hồng toàn phần: phần hồng không có diệp lục nên không quang hợp được; lá hồng gần hết thường yếu, dễ cháy nâu và tàn sớm. Cây đẹp và khỏe nhất khi lá có cả xanh lẫn hồng.

Hình minh họa: trên cùng một thân đỏ tía, bên trái là lá loang hồng, bên phải là lá đã "hồi xanh" – dấu hiệu nên tăng sáng và cân nhắc cắt về mắt còn đốm.

Cẩn thận với cây "chích màu"

Vì Pink Princess từng là "cơn sốt" giá cao, trên thị trường quốc tế đã xuất hiện loại 'Pink Congo' – cây trầu bà lá hồng đều toàn phần do xử lý hóa chất; màu hồng phai dần về xanh sau khoảng 6–12 tháng (theo HappySprout). Cây Pink Princess hồi xanh cũng hay bị bán dưới các tên khác như 'Royal Queen', 'Burgundy Princess'. Mẹo mua cây:

• Cây thật có nền lá xanh sẫm gần đen, mảng hồng loang ngẫu nhiên, mỗi lá một kiểu.

• Lá hồng đều tăm tắp trên toàn cây, cuống xanh thường là dấu hiệu đáng ngờ.

• Xem thân, cuống: Pink Princess có cuống đỏ tía, thân có sọc màu ở đoạn ra lá đốm.

• Mua nơi gửi ảnh chụp thật của chính cây mình nhận.

Đặt trầu bà công chúa hồng ở đâu?

• Hợp: bàn làm việc, kệ sách sát cửa sổ hướng Đông hoặc có rèm mỏng; phòng khách nhiều sáng.

• Tránh: góc phòng tối (cây hồi xanh nhanh), sát kính nắng chiều (cháy lá), ngay trước luồng gió máy lạnh.

• Phòng ít sáng: có thể dùng đèn trồng cây để bổ sung (xem phòng không cửa sổ trồng cây gì).

Giá thể, cọc leo và tưới nước

• Giá thể: tơi, thoáng – đất sạch trộn vỏ thông, xơ dừa cắt miếng, đá perlite.

• Chậu: có lỗ thoát nước, cỡ vừa với bầu rễ; thay chậu khi rễ kín chậu (xem cách thay chậu cho cây cảnh).

• Cọc leo: cắm cọc xơ dừa hoặc cọc rêu khi cây bắt đầu vươn; cây leo được thì lá to hơn, dáng gọn hơn.

• Tưới: khi 2–3 cm giá thể mặt đã khô, tưới đẫm rồi đổ nước đọng ở đĩa lót.

• Mùa khô (khoảng tháng 12 đến tháng 4) và phòng máy lạnh: không khí khô, giá thể khô nhanh hơn – kiểm tra thường hơn, tăng ẩm bằng cách đặt nhiều chậu gần nhau.

• Mùa mưa (khoảng tháng 5 đến tháng 11): giãn lịch tưới.

• Bón phân: phân hòa tan cân đối pha loãng khoảng mỗi tháng một lần khi cây đang ra lá.

Lỗi thường gặp

• Ra toàn lá xanh: thiếu sáng hoặc cây đang hồi xanh – tăng sáng, cắt về mắt còn đốm.

• Mảng hồng cháy nâu, khô giòn: nắng gắt, không khí khô; lá quá hồng cũng dễ cháy – cắt bỏ khi lá úa nhiều.

• Lá vàng, gốc mềm: tưới thừa, giá thể bí – xem cây bị úng rễ, thối rễ.

• Thân vươn dài, lá nhỏ: thiếu sáng, thiếu cọc leo.

• Rệp sáp, bọ trĩ, nhện đỏ ở mặt dưới lá: xem cách trị rệp sáp, nhện đỏ.

Nhân giống trầu bà công chúa hồng

• Giâm ngọn hoặc đoạn thân có mắt: chọn đoạn có lá đốm và thân có sọc màu, cắt dưới mắt, giâm vào rêu ẩm, giá thể thoáng hoặc nước sạch đến khi ra rễ.

• Nuôi cấy mô: cách các vườn ươm sản xuất số lượng lớn; cây cấy mô có độ loang hồng rất khác nhau giữa các cây.

Đeo găng khi cắt và rửa tay sau khi làm.

Trầu bà công chúa hồng có độc không?

Có. ASPCA (Hiệp hội Phòng chống Ngược đãi Động vật Hoa Kỳ) xếp các loài Philodendron vào nhóm cây chứa tinh thể canxi oxalat không tan; nhai phải có thể gây kích ứng, bỏng rát miệng, chảy dãi, nôn. Đặt cây xa tầm với của trẻ nhỏ, chó mèo (xem cây cảnh an toàn cho chó mèo).

Gợi ý phối cây và làm quà

Lá sẫm loang hồng hợp với chậu trắng, chậu gốm nhám, không gian tối giản hoặc góc sưu tầm cây lá. Có thể ghép cùng trầu bà đế vương, hồng môn lá nhung, trầu bà sa tanh hay Alocasia Regal Shield thành kệ cây lá màu. Một chậu Pink Princess đẹp là món quà sinh nhật, quà tân gia đặc biệt cho người yêu cây.

Mua trầu bà công chúa hồng ở TP.HCM tại Sắc Xanh Garden

Khi chọn cây, nên xem: lá có cả xanh sẫm và hồng, mảng hồng tươi không cháy; lá non đang nhú có màu; thân chắc, có sọc màu ở đoạn ngọn; mặt dưới lá không rệp; giá thể không sũng nước.

Tại Sắc Xanh Garden:

• Nhắn Zalo 0394 107 309 để nhận ảnh chụp thật từng cây, chọn kiểu loang hồng mình thích.

• Giao trong ngày ở nội thành TP.HCM; gửi tỉnh có đóng gói chống sốc.

• Bảo hành cây trồng và hướng dẫn chăm, giữ màu sau khi mua.

Giá trầu bà công chúa hồng tùy cỡ cây và độ loang hồng – nhắn Zalo hoặc gọi 0394 107 309 để được báo giá. Xem thêm cây trong nhà và cây để bàn.

Nguồn tham khảo: Epic Gardening (giữ đốm và hồi xanh ở Pink Princess); Garden Betty; The Nature of Home; HappySprout (cảnh báo 'Pink Congo'); ASPCA (cây chứa canxi oxalat không tan).